Deze site werd gebouwd met Site Build It! v2.0 - Woon jij in Vlaanderen of Nederland? Dan is SBI misschien voor jou: ik werk nu, net als duizenden andere SBI'ers, gewoon van thuis uit!

Site Build It!


De inhoud van deze site wordt beveiligd door Copyscape. Het is niet toegestaan om de inhoud van deze site te kopiëren zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Klik op het onderstaande logo voor meer uitleg.

Protected by Copyscape Online Plagiarism Software

Stevia Interview met professor Jan Geuns

Professor Jan Geuns van de KU Leuven gaf op woensdag 26 oktober 2011 een exlusief interview aan ontdekstevia.com over de nakende goedkeuring van stevia in Europa en de toekomst van het honingkruid.



Op een zonnige woensdagnamiddag loop ik eerst een beetje verloren in het majestueuze Kasteelpark Arenberg op de Leuvense campus. Ik heb er een afspraak met professor Jan Geuns in het Laboratorium voor Functionele Biologie. De laatste weken zijn voor hem een knotsgekke achtbaan geweest, zo beweert hij. Er zijn vandaag maar liefst acht mensen die langskomen voor interviews, allemaal over stevia. Ik ben nummer zeven. Blijkbaar is stevia toch populairder in de media dan ik had gedacht... Laat ik dan maar snel met de deur in huis vallen:

Hoe bent u voor het eerst met stevia in contact gekomen?

"In het begin van de jaren tachtig kwam een Vlaming mij opzoeken in het labo, dat toen nog in de stad Leuven gesitueerd was. Die had een paar steviaplantjes bij zich, en vroeg of ik ze kon analyseren. Op dat ogenblik had ik daar geen tijd voor, maar later – eind jaren ’80 – ben ik in Roemenië geweest, waar toen steviaplantjes werden gekweekt, en daar kreeg ik dezelfde vraag. Zo ben ik er dan toch ingerold en sindsdien doe ik niets anders meer dan met stevia werken.

Ik heb altijd al een interesse gehad in isoprenoïden in planten – verbindingen die bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor de geurstoffen in dennenbomen. Cholesterol is bijvoorbeeld ook een derivaat van isoprenoïden. Zo bestaan er duizenden van deze componenten en dat vind ik een zeer boeiende wereld om te analyseren."

Hoe zit het met de goedkeuring van stevia in Europa en de VS? Er is nogal wat verwarring over welke stoffen er precies zouden worden goedgekeurd.

"In Amerika is sinds 1998 het mengsel van steviolglycosiden officieel goedgekeurd door middel van een GRAS-status ("Generally Recognized As Safe", nvdr), maar de voorwaarde is wel dat het minstens 95% zuiver moet zijn. Binnenkort – begin november - volgt er ook een goedkeuring in Europa voor steviolglycosiden met een zuiverheid van minstens 95%.

Bij steviaplanten ligt het anders: in Europa zijn de plant en gedroogde bladeren van stevia niet goedgekeurd. Dat komt omdat iemand van het Ministerie van Volksgezondheid in 1997 op Europees niveau met de melding kwam dat de stevia die bij ons werd verkocht een zogenaamde “novel food” was (een nieuwe voedselsoort, nvdr).

Ondanks dat datzelfde Ministerie van Volksgezondheid in 1984 reeds de verkoop van stevia-extracten had goedgekeurd, werd met de nieuwe wetgeving van 1997 stevia geklasseerd als novel food. Ik heb dan een dossier ter goedkeuring moeten indienen en al snel kwam ik erachter dat stevia al in heel Europa werd verkocht.

De goedkeuring van deze nieuwe voedingsmiddelen is spijtig genoeg gebaseerd op negatieve bewijsvoering. Je kan nooit beweren dat een bepaald product helemaal geen bijwerkingen heeft op het menselijk lichaam. Je kan wel volgens bepaalde gebruikshoeveelheden aantonen dat er zich geen ongewenste effecten voordoen. In de VS laat men bepaalde producten toe als er kan worden aangetoond dat er binnen bepaalde grenzen geen bijwerkingen zijn: dan krijgt een product het zogenaamde GRAS-statuut. Als men dan achteraf negatieve effecten vindt, wordt het product ook onmiddellijk van de markt gehaald. In Europa wil men echter heiliger zijn dan de Paus, en dat is het grote probleem."

 

"Die wetgeving op “novel food” is eigenlijk ontstaan door de inmenging van grote voedselconcerns. Grote bedrijven spelen met onze gezondheid door ongezonde producten op de markt te brengen, maar daar staat de burger te weinig bij stil."

 

"Een groot bedrijf dat wil groeien, kan niet anders dan kleine bedrijven opzij schoppen en hun marktaandeel inpikken, en dat is wat er gebeurt met het op de markt brengen van geraffineerde producten. Novel food heeft op zich niets met voedselveiligheid te maken, maar met het van de markt houden van de kleine spelers. Een dossier over novel food indienen kost gemiddeld 13 miljoen euro; een klein bedrijf kan dat niet bekostigen. Als men echt veilig voedsel wil in Europa, dan zou men eigenlijk ook suiker aan dezelfde normen van novel food moeten laten beantwoorden en dan zou het meteen worden afgekeurd, daar ben ik zeker van."

Welke stevia gebruikt u zelf? Kweekt u uw eigen planten?

"We hebben vroeger zelf thuis onze eigen plantjes gekweekt, maar die zijn we op een keer in een lange zomerperiode water vergeten te geven en ze zijn toen gestorven. Sindsdien doen we dat dus niet meer intensief, maar we hebben wel planten in de serre staan. Ik heb stevioside rechtstreeks uit Japan gekocht en dat is wat we thuis in privékring gebruiken."

Op het Internet doet er veel speculatie de ronde over de geneeskrachtige eigenschappen van stevia, maar welke van deze beweringen zijn ook effectief wetenschappelijk aangetoond?

"Eerst en vooral moet je een onderscheid maken tussen de hoeveelheden stevia die je gebruikt om je voedsel te zoeten. De gemiddelde mens zal – volgens een ruwe schatting - nooit meer dan 200 à 300 mg per dag binnenkrijgen. Die lage dosissen gaan waarschijnlijk geen farmacologische effecten veroorzaken. Als je bijvoorbeeld spreekt van bloeddrukverlaging – wat je echt onder medische controle zou moeten doen en waarmee je thuis niet zomaar kan experimenteren – dan spreken we eerder van 750 à 1500mg per dag.

Er zijn veel wetenschappelijke artikels die inderdaad aantonen dat hoge bloeddruk door stevioside naar beneden wordt gehaald en bij mensen met normale of lage bloeddruk is er geen enkel effect. Dat is een eerste stelling die wel degelijk bewezen is.

Een tweede aspect is dat bij mensen met diabetes type 2 stevioside het bloedsuikergehalte reguleert. Niet alleen worden de hoge gehaltes naar beneden gehaald, maar ook de gevoeligheid voor insuline gaat zeer sterk verhogen. Stevioside zwakt de zogenaamde “insulineresistentie” af. Ook dat is een bewezen effect.

We hebben zelf een patent genomen op een onderzoek naar de effecten van atherosclerose. Stevioside is in staat om aderverkalking zeer significant tegen te gaan. Het verlaagt de slechte cholesterol en verhoogt de goede cholesterol. Al deze effecten hebben een inwerking op lipiden en zijn ondubbelzinnig bewezen.

Er zijn ook veel kankers – zoals bijvoorbeeld huidkanker - die door stevioside worden afgeremd, zowel bij een topicale toediening als bij inname. Al deze effecten kunnen we sinds een goed jaar ook verklaren: al de voorvernoemde kwalen als hoge bloeddruk, type 2 diabetes, aderverkalking en ook sommige vormen van kanker zijn allemaal gerelateerd aan "zuurstofradicalen".

Om dat met een eenvoudig voorbeeld uit te leggen: beeld je een kolenkachel in. Om een optimale verbranding te krijgen, moeten we de luchttoevoer heel nauwkeurig regelen. Nu, in ons lichaam zitten duizenden kleine “kacheltjes”, de mytochondrïen. Hierin gaan wij suikers verbranden. Als je op zo’n goed geregeld kacheltje ineens een fles cola giet, komen er gifstoffen vrij. Als we voortdurend te veel suiker in ons bloed hebben, gaat die suiker verbinden met enzymen, die dan niet meer optimaal zullen werken. De suiker wordt bijgevolg niet optimaal verbrand, waardoor er radicalen – zeg maar gerust gifstoffen - ontstaan.

Stevioside vermijdt actief deze radicalen. In ons lichaam worden er voortdurend radicalen aangemaakt: we hebben echter een systeem dat voor evenwicht zorgt tussen het vormen van radicalen en het ontgiften ervan; onze enzymen kunnen dat aan.

Maar als we constant ons lichaam uitdagen met ongezond voedsel, dan krijgen we een overproductie van radicalen die we niet meer weg kunnen werken. Stevioside kan deze radicalen dus verminderen en indien er nog overblijven, deze ook nog eens ontgiften. Zo hebben we dus de gemeenschappelijke schakel gevonden die al deze fenomenen verklaart."

 

"Vroeger verklaarde men mij gek omdat dit allemaal te mooi klonk om waar te zijn. Maar heel veel van deze studies zijn dus nu echt bewezen."

 

"Maar ik weet dat er ook een aantal mensen zijn die de gekste verhalen vertellen over stevia: dat er bijvoorbeeld kinderen waren die al jaren onder een sinaasappelboom speelden en plots begonnen te vechten. Nu bleek dat er blijkbaar iemand steviaplantjes onder die boom had geplant en er werd dan beweerd dat de zoetstoffen van de plant de sinaasappels zou hebben aangetast, wat natuurlijk volslagen idioot is. Het spijtige van de zaak dat nu in Paraguay en in de rest van de wereld al die verhaaltjes de ronde doen en dat ze hun eigen leven zijn gaan leiden."

Dat speelt de lobby’s natuurlijk in de hand.

"Uiteraard, en nu we het toch over lobby’s hebben: er is een zeer negatief rapport geweest van het voormalige Wetenschappelijk Comité voor Voeding van Europa waarin stond dat stevioside niet goed zou zijn voor de mannelijke vruchtbaarheid, wat je reinste onzin is. Ze verwijzen dan naar nepartikels waar instaat dat mannelijke proefdieren niet eens in contact hebben gestaan met stevia-extract. Toch leiden dan die zogenaamde “wetenschappers” daaruit af dat stevia slecht is voor de mannelijke vruchtbaarheid. Zo zit dat vol met onzin die gepubliceerd werd door mensen die iets tegen stevia hebben. Dat heeft niets met wetenschappelijke eerlijkheid te maken."

Welke onderzoeken zijn er momenteel nog gaande?

"Courant zijn er alles tezamen ongeveer 36 stoffen in stevia ontdekt, sommige in zeer kleine concentraties. We zijn methodes aan het ontwikkelen om de gehaltes van die zoetstoffen heel correct te kunnen meten. We hebben hier een interne methode ontwikkeld die werkelijk uniek in zijn soort is en waarvan ik durf zeggen dat het momenteel de beste ter wereld is.

Binnenkort gaan we terug een ringtest organiseren waar verschillende labo’s uit verschillende delen van de wereld aan gaan deelnemen. Dan gaan we de resultaten afwachten en in ons volgend symposium voorstellen.

Ik ben ook een soort genenbank aan het opstarten in samenwerking met EUSTAS, de Europese Stevia Associatie. Je hebt planten die heel zoet zijn en planten die minder zoet zijn. Als je enkel met de heel zoete planten gaat verderkweken, kom je uiteindelijk uit bij planten die allemaal zoet zijn en die als nieuwe cultivars (moederplanten, nvdr) kunnen worden gebruikt. Op dit moment hebben we er zo zeven of acht. Bij deze cultivars gaan we dan bepaalde groeiparameters opmeten: bijvoorbeeld onder welke klimatologische omstandigheden ze het best groeien, en we kunnen dan ook planten selecteren die ook in onze streken kunnen worden verbouwd.

Naast de gewone stevia rebaudiana gaan we ook experimenteren met andere steviasoorten, om zo kruisingen te bekomen en resistentere vormen te verkrijgen."

Hoe zit het met genetische manipulatie van de plant?

"Wat we ook doen in het project, is nagaan of er geen GMO’s - genetisch gemodificeerde organismen - bij zijn, want die willen we natuurlijk niet verspreiden. Als men het op wereldschaal bekijkt: stevia wordt over de hele wereld gekweekt, maar het is een cultuurgewas waar we eigenlijk nog niet zo veel van weten. Als je het vergelijkt met maïs, tarwe of aardappelen - dingen die we gewoon zijn: daar bestaat heel veel literatuur over betreffende verschillende cultivars. Over stevia is op dat vlak nog heel weinig bekend. Dat willen we in de toekomst gaan aanzwengelen."

Hoe ziet u de toekomst van stevia? Heeft het potentieel om zowel nationaal als internationaal potten te breken?

"Zeker. In Frankrijk is het al twee jaar toegelaten en de markt is op die tijd stevig uitgebreid. Het is wel zo dat die groei het laatste half jaar een beetje is teruggevallen. Dat komt omdat er in Frankrijk enkel rebaudioside A is toegelaten, en dat is ongeveer vijf maal zo duur als het steviosidemengsel. Producenten wachten dus nu op de goedkeuring van het mengsel, zodat ze nieuwe producten en recepten kunnen ontwikkelen die goedkoper zijn. Maar stevia gaat zeker een grote toekomst tegemoet."

Hoe druk is uw agenda momenteel?

"Volgende week vertrek ik naar Milaan en daarna naar Polen. Ik ben dit jaar onder meer al in India, Mauritius, Parijs, Londen, Nederland, Duitsland en Denemarken geweest. Ik moest ook nog naar Paraguay, maar ik vind er allemaal de tijd niet meer voor. Al de rest van het werk, en de cursussen die ik geef, blijven dan ook liggen. Vaak word ik bij aankomst in een hotel gestopt dat dicht bij de luchthaven ligt, omdat ik ‘s morgens in een bepaald land een lezing moet geven, en namiddag terug moet zijn omdat ik hier in Leuven terug college moet geven. Je krijgt eigenlijk niets te zien van het land zelf. Van de luchthaven naar het hotel, da’s alles. Op en af, en dat kruipt in de kleren."


Is er in België veel persbelangstelling?

"Panorama is komen filmen en die uitzending wordt uitgezonden op 1 december. Zelf loop ik er niet mee te koop want ik heb al duizenden e-mails in mijn inbox zitten over stevia. Elke dag doe ik er tweehonderd weg maar de dag nadien zitten er weer nieuwe in. Er is heel veel belangstelling.

Humo is ook pas geweest voor een interview. Ook de Duitse tv en radio zijn langsgeweest. Ook de RTBF is langsgeweest en dat wordt binnenkort ook uitgezonden. Ik kan het allemaal niet meer bijhouden.

We hebben nood aan een gezonde zoetstof, en die is er nu. Veel mensen maken zich zorgen over de zoethoutsmaak van stevia. Je kan steviosiden op dat vlak natuurlijk niet vergelijken met suiker, maar eens je de smaak gewoon bent, vind je het misschien zelfs lekkerder."

Tot zaterdag 29 oktober kreeg Europa de tijd om nog het positieve advies over stevia van de hand te slaan, maar dhr. Geuns verwacht niet dat dit nog zal gebeuren. Als je dan al het papierwerk in acht houdt, volgt de officiële goedkeuring midden november, en dan worden de eerste steviaproducten een maand later in de rekken verwacht. 15 december is dan ook een datum die je best stevig aankruist op je boodschappenlijstje!



Dit artikel is eigendom van www.sugarfreestevia.net en mag niet geheel of gedeeltelijk gekopieerd worden zonder toestemming van de auteur en/of zonder verwijzing via een weblink naar dit bronartikel. Dit artikel is beveiligd door Copyscape.





Terug naar Stevia Startpagina